ماهیان زینتی، زینت بخش کویر قم

بحران آب گلوی زمین را می فشارد و دردش در کویر طاقت فرساتر است؛ دشت های وسیع در دل کویر و مردمی که سالهاست به سختی کشاورزی می کنند و دغدغه آب و نان دارند، اما امان از قدرت اراده آدمی !

ماهیان زینتی، زینت بخش کویر قمبه گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز قم؛ در ۱۵ کیلومتری قم در بخش مرکزی و کنار روستای حاجی آباد بالا شاهد تصویری متفاوت هستیم، استخر‌های پرورش ماهی و سازه‌های گلخانه‌ای آن هم در دل روستایی کویری.

تابلویی جالب در ورودی محل کارشان نصب کرده اند، اینجا جوانان مشغول کارند، مرکز پرورش ماهیان زینتی مومنی نژاد، مرکزی که به همت چند جوان شهری ، در دو فاز گلخانه‌ای و سه فاز پرورش ماهی ؛ در روستا بنا شده است .

مهندس مومنی نژاد دهه شصتی است، از همان‌هایی که گاهی به اشتباه نسل سوخته و پر دردسر خوانده می‌شوند، مدیری جوان و پر انگیزه.

وی مدیر مجموعه و تولیدکننده و پژوهشگر در حوزه ماهیان زینتی است که از سال ۱۳۸۳ کار خود را آغاز کرده است و کارشناسی ارشد شیلات دارد.

افتخارات زیادی را در کارنامه سال‌های کاری اش دارد، پرورش  بیش از ۳۰ مدل ماهی زینتی.

جدیدترین فعالیتش تکثیر نیمه مصنوعی ماهیان زینتی وارداتی برای اولین بار در کشور است، ماهیانی مثل رنگین کمان چهار گونه، سیچلاید کربنیس،   سیچلاید رامیرزی، آنجل مونو تایگر، پاکو سیاه،   پنگوسی که با هدف توسعه دانش فنی و بیوتکنیک تکثیر و پرورش ماهیان زینتی، حاصل کارش جلوگیری از خروج منابع ارزی از کشور و در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی و پویا و اشتغالزایی‌های فناورانه و نوآورانه بوده است.

از پشت بام خانه تا زمین‌های بایر روستا

ماهیان زینتی، زینت بخش کویر قمسوژه دوم گزارش، یک دهه هفتادی است،   مهندس ساجدی که روش جدید همزیستی ماهی و گیاه با نام علمی سیستم آکواپونیک را در روستای مبارک آباد راه اندازی کرده.

او می‌گوید این طرح را از پشت بام منزل پدری‌اش آغاز کرده  و در روستای مبارک آباد  در ۱۰ کیلومتری شهر قم کار را گسترش داده است.

او  می‌گوید این طرح را از زمانی که دانشجو بوده از پشت بام منزل پدری‌اش آغاز کرده، آن هم با هزینه بسیار اندک، و حالا این ایده را در یکی از روستا‌های استان قم به صورت عملیاتی و در یک سوله گلخانه همراه با حوضچه‌های پرورش ماهی انجام می‌دهد.

سیستم آکواپونیک به معنی همزیستی ماهی و گیاه با شرایط ایده آل است، مزایای این سیستم صرفه جویی منابع در انرژی به خصوص بهره‌وری آب،   گیاهان ۱۰۰% ارگانیک بدون استفاده از کود و سم،   رشد سریعتر گیاهان و توجیه اقتصادی بالای این سیستم است.

ساجدی می‌افزاید برای این طرح بیش از ۲۵۰ میلیون تومان هزینه شده و پیش‌بینی فروش ماهیانه ماهیان زینتی این سیستم بالای ۲۵ میلیون تومان در ماه است،

او برای ۳ همکلاسی خود کارآفرینی کرده، جوانانی که تحصیلات دانشگاهیشان به اضافه خلاقیت و  پشتکار حالا به ثمر نشسته و بیش از ۱۰ گونه ماهی وارداتی را در کنار ۲۵ گونه گیاه و سبزیجات به مرحله تولید کامل رسانده اند و حالا مغرورند که سهمی از تولید استان و کشورشان را به دوش دارند.

دانستن آمار کلی تولید ماهیان زینتی مرا پای صحبت‌های مدیر شیلات جهاد کشاروزی نشاند.

آماری کم نظیر !

طاهری مدیر شیلات سازمان جهاد کشاورزی می‌گوید به همت همین جوانان است که استان قم با وجود کویری بودن، رتبه یازدهم کشور را در پرورش ماهیان زینتی دارد.

در سال گذشته استان قم با تولید ۴ میلیون و۴۵۰ هزار قطعه این رتبه را کسب کرده که ۴۰ درصد این تولیدات از طریق صادرکنندگان به کشور‌های همسایه صادر می‌شود.

او می‌گوید کار به همین جا ختم نمی‌شود و  طرح‌های توسعه تولید ماهیان زینتی استان قم شامل ۴ شهرک ماهیان زینتی است که دو مورد آن را بخش خصوصی پیگیری می‌کند و دو بخش دیگر توسط بخش دولتی در حال اجراست که ظرفیت پیش بینی شده آن ۸۰ میلیون قطعه است.

دست انداز‌ها بر سر راه تولید

ماهیان زینتی، زینت بخش کویر قماین جمله را از یکی دیگر از تولیدکنندگان ماهیان زینتی می‌شنویم، آقای بابایی که در نزدیکی شهر قم با ۹ کارگر مشغول به تولید ماهی زینتی است  می‌گوید قصد داشته تا تولید خود را از ۵۰ هزار قطعه به ۱۰۰ هزار قطعه برساند، اما نوسان قیمت در مراحل مختلف تولید به خصوص خوراک ماهیان و مکمل‌ها باعث شده تا فعلا دست نگهدارد، بابایی می‌گوید برای ساخت سازه مجهز تا سال گذشته ۲۰۰ میلیون تومان هزینه می‌شده، اما امروز با سه برابر این قیمت هم کار غیرممکن به نظر می‌رسد، او مشکل بعدی را صادرات غیر مستقیم می‌داند و اینکه استان‌های کوچک و کم برخوردار تولیدات خود را به برخی استان‌ها بخصوص تهران می‌فرستند تا صادر شوند.

آقای رضایی همکار اوست که در بخش جعفرآباد فعالیت می‌کند، او هم گلایه‌های آقای بابایی را تایید می‌کند و می‌گوید: به نظر من تولید و کارآفرینی به نوعی عبادت محسوب می‌شود چرا که هم نفعی به دیگران می‌رسد و هم از قِبَل آن چند خانوار نان می‌خورند، اما آنچه نان ما و کارگرانمان را آجر می‌کند جای خالی حمایت‌ها در شرایط بحرانیست، بحرانی که نمونه بارزش همین ویروس تاجدار است که کاسه کوزه‌های بیشتر تولیدکنندگان را در هم شکسته و کمر به نابودی اقتصاد کشور‌ها بسته.

از این دست گلایه‌ها کم نیستند در دنیای کار و اقتصاد، اقتصادی که در کشور ما خود به خود شکننده است و وجود چنین بحران‌هایی در حکم قوزی بالای قوز، انگیزه را از کارفرما و کارآفرین می‌گیرد، کارفرمایی که با تمام توان و ظرفیت پا به میدان تولید می‌گذارد، اما در در شرایط بحرانی یکه و تنها در وسط کارزار می‌ماند، کم نیستند تولید کنندگانی که زمانی در همین استان قم، برای کشور افتخار آفرینی می‌کردند و انحصار برخی محصولات را از کشور‌های قَدَری همچون آمریکا و آلمان ربوده بودند، اما حالا با بهترین شرایط کاری در کشور‌های همسایه مشغول تولید محصولات به نام آنهایند، شرایطی که نازل ترینشان تامین نیاز‌های اولیه و معافیت مالیاتی است.